Φιντείας

Κομίζω γλαύκα εις Αθήνας... Carry coals to Newcastle...

Η Φωτό Μου
Όνομα:
Τοποθεσία: Thessaloniki, Greece

Τετάρτη, Μαρτίου 22, 2006

Υπολογιστή μου, πες μου ένα αστείο.

Όλα ξεκίνησαν, όταν πριν από λίγα χρόνια πρωτοδιάβασα την εργασία της Kim Binstead, με τίτλο: "Machine humour: An implemented model of puns", που αναφερόταν στη δημιουργία του JAPE. Το JAPE είναι ένα ακρώνυμο που προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων Joke Analysis and Production Engine. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που μπορεί να παράγει λογοπαίγνια. Επειδή δεν είχα προηγούμενη γνώση του θέματος άρχισε να μ' ενδιαφέρει αυτή η πτυχή της τεχνητής νοημοσύνης, στον μικρό βαθμό που μπορώ να την καταλάβω.

Έρευνες για τον μηχανισμό του χιούμορ.

Με εξέπληξε το πόσο μεγάλο βάθος υπάρχει σ' αυτό το μέρος της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Το χιούμορ είναι ένας χώρος στον οποίο εμπλέκονται οι νευροεπιστήμες, η γλωσσολογία, η σημαντική, η ψυχολογία, η φιλοσοφία και τέλος τα μαθηματικά και η πληροφορική.
Συχνά, πυκνά έψαχνα πάνω στο θέμα και έβλεπα ότι είναι ένας τομέας που όσο περισσότερο εμβαθύνει κάποιος σ' αυτόν, τόσο και διαπιστώνει ότι πρόκειται για κάτι το πολυπαραγοντικό, που ένας και μόνο επιστημονικός τομέας δεν είναι αρκετός για την εξερεύνησή του.
Η εργασία της Kim Binstead ξεκινάει από γλωσσολογικές μελέτες κυρίως των Attardo και Raskin, αλλά και πολλών άλλων. Μπορείτε να μεταφορτώσετε εργασίες της Binstead από εδώ.
Υπάρχει η Διεθνής εταιρία μελετών για το χιούμορ (The International Society for Humor Studies) η οποία εκδίδει και σχετικό περιοδικό για τις μελέτες πάνω στο θέμα.

Προσφάτως, έφτασε στα χέρια μου το βιβλίο του Graeme Ritchie "The linguistic analysis of jokes".
Το σύγγραμμα καλύπτει, συνοπτικά βεβαίως, τις περισσότερες πτυχές του ζητήματος.

Προσπάθειες γίνονται σήμερα για την εξεύρεση υπολογιστικών μοντέλων για την παραγωγή ευφυολογημάτων, λογοπαιγνίων καθώς και μικρών ιστοριών που προκαλούν το γέλιο. Γίνονται εξονυχιστικές μελέτες για τον τρόπο με τον οποίο μια σειρά συνδυασμένων εκφράσεων προκαλεί το γέλιο στον άνθρωπο. Οι μελέτες προχωρούν στη δημιουργία μιας φόρμουλας αυτού του μηχανισμού, τέτοιας που να μπορεί να εφαρμοστεί σε υπολογιστές, ώστε οι τελευταίοι να παράγουν φράσεις ή ιστορίες που να προκαλούν το γέλιο.

Δεν αποτελεί έκπληξη, πλέον, το να μπορέσουν οι μηχανές να εμπλακούν σε τομείς της ανθρώπινης συμπεριφοράς όπως το συναίσθημα.

Όταν το 1997 ο Garry Kasparov είχε χάσει την παρτίδα σκάκι από τον υπολογιστή Deep Blue της IBM, τότε πολλοί εξέφρασαν τις γνωστές απόψεις περί της μέλλουσας κυριαρχίας των υπολογιστών επί της ανθρώπινης διάνοιας. Ένα αντεπιχείρημα σ' αυτές τις απόψεις ήταν το ότι ο υπολογιστής δεν θα μπορούσε να συντάξει κείμενο με νόημα. Κι όμως, είμαστε κοντά στο να το δούμε.

Το να μπορεί ο υπολογιστής να "κατεβάζει ιδέες" είναι κάτι που δεν πιστεύω ότι απερίσκεπτα θα πρέπει να μας τρομάζει. Η μελέτη αυτού του είδους, μπορεί να οδηγήσει σε εφαρμογές, που θα τύχουν ανταπόκρισης από τη διαφήμιση ως την παιδεία. Ίσως σε επόμενο post να γράψω τους λόγους που θεωρώ ότι η σύγκριση μεταξύ ανθρώπου και υπολογιστή είναι κατά τη γνώμη μου ανεδαφική ως ερώτημα.
Το επιστημονικό ενδιαφέρον, πάντως, είναι αξιόλογο.
Ποιές είναι οι λεπτομέρειες του μηχανισμού δια του οποίου κάτι προκαλεί το γέλιο στον άνθρωπο;
Ίσως να δούμε υπολογιστικά μοντέλα που να το πετύχουν εξ' ολοκλήρου.

Οι αντίθετες θέσεις υπάρχουν.

"Κάποια μέρα, πιθανόν, οι ηλεκτρονικοί εγκέφαλοι, καταμετρώντας τη διαδοχή φωνηέντων και συμφώνων σε όλους τους ενδεχόμενους συνδυασμούς, να "καρφώσουν" κάπου τον μαγικό εκείνον συνδυασμό που το αίσθημα του ποιητή συνέλαβε ακαριαία. Θά' τανε όμως, ας τ' ομολογήσουμε, κι από λίγο δολοφονία. Δεν αφαιρεί κανείς τους πέπλους της Θεάς ατιμωρητί, ούτε και θα καταφέρει τίποτε, τουναντίον, θα γελοιοποιηθεί όποιος δοκιμάσει τον αντίθετο δρόμο και στηριχθεί στον συμβολισμό των εικόνων."
Οδυσσέας Ελύτης, Η μέθοδος του "άρα", περιοδικό "Χάρτης", 21,22,23, Νοέμβριος 1986


"Όταν χαθεί και ο τελευταίος λαϊκός ζωγράφος, τεχνίτης ή μάστορας, όταν σβήσει η φωνή και του τελευταίου ρεμπέτη, καραγκιοζοπαίχτη, παραμυθά ή λυράρη, όταν αχρηστευθεί και η τελευταία μοιρολογίστρα ή υφάντρα του χωριού, όταν ξεθωριάσει το τατουάζ και του τελευταίου βαρυποινίτη και σιγάσει το στεντόρειο και μελωδικό ντελάλημα του τελευταίου γύφτου γυρολόγου, τότε θα συνειδητοποιήσουμε, άοπλοι πια, πως η ελευθερία, που είχαμε ελπίσει σπάζοντας τα δεσμά της παλιάς συμβιωτικής κοινωνίας, δεν έκρυβε - μέσα στις συνθήκες της γενικευμένης καπιταλιστικής ενσωμάτωσης - παρά ένα νέο ραγιαδισμό και μιαν άλλη, πιο βαθιά αλλοτρίωση: την εξουθένωση κάθε πηγαίας δημιουργικότητας, την ισοπέδωση κάθε πολιτισμικής ποικιλίας, τον εξανδραποδισμό κάθε αυθόρμητης συλλογικής πρωτοβουλίας που η υπερπροσφορά εμφιαλωμένης εικόνας, κονσερβαρισμένου ήχου και ετοιμοπαράδοτου λόγου καταδικάζουν στον από ασφυξία θάνατο."
Στάθης Δαμιανάκος, Παράδοση ανταρσίας και λαϊκός πολιτισμός, εκδόσεις Πλέθρον, 1985

Ο προβληματισμός δικός μας.

22 Comments:

Blogger apousia said...

Oι αντίθετες θέσεις υπάρχουν,γράφεις.Και μ'αυτές επιλέγεις να ''κλείσεις'',ίσως γιατί πάντα(?) η τέχνη και η διανόηση πρέπει να έχουν τον τελευταίο λόγο.
Οι αντίθετες θέσεις...
Και ποιός μπορεί,αβασάνιστα,να προτάξει την όποια αντίθεση?Κανείς!
Από την άλλη,θα συμφωνήσω,δεν πρέπει να είμαστε φοβισμένοι ή αμυντικοί.
Αφού ο υπολογιστής ''βλέπει''πως του ανοίγεται ''πεδίον δόξης λαμπρόν'',ας το διαβεί.
Κανείς μας δεν θα χάσει,το αντίθετο.
Κλείνοντας κι εγώ,καλέ μου φίλε,σκέφτομαι,μια κομβική λέξη του post,το χιούμορ.
Πόσες φορές,δεν έχουμε ακούσει όλοι μας,γελοίες ''πλακίτσες'',καλαμπούρια της συμφοράς,ανεκδιήγητα ανέκδοτα,από ανθρώπους,που θεωρούν πως έχουν πολύ ανεπτυγμένη την αίσθηση του χιούμορ?
Για πόσο ακόμα,το χιούμορ θα παραμένει ζητούμενο?
Ας βιαστεί ο υπολογιστής λοιπόν.
Καλό απόγευμα,καλέ μου Φιντεία!

2:42 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

apousia said...
Πόσες φορές,δεν έχουμε ακούσει όλοι μας,γελοίες ''πλακίτσες'',καλαμπούρια της συμφοράς,ανεκδιήγητα ανέκδοτα,από ανθρώπους,που θεωρούν πως έχουν πολύ ανεπτυγμένη την αίσθηση του χιούμορ?

Πολύ καλή παρατήρηση.
Με οδηγείς να σκεφτώ ότι μερικοί άνθρωποι γίνονται περισσότερο γελοίοι από τον υπολογιστή.
Αν ο άνθρωπος δεν υποβιβάζει τον εαυτό του δεν έχει να φοβηθεί κανέναν υπολογιστή.
Να είσαι καλά.

4:49 μ.μ.  
Blogger paragrafos said...

Για πολλά έχουμε εκπλαγεί και για πολυ περισσότερα έχουν θαυμάσει τους υπολογιστές. Αρκεί να δούμε, στις αναπτυγμένες χώρες, τις τόσες και τόσες εφαρμογές τους που έχουν στην ιατρική (προσθετική μελών, λόγου χάρη), πράγματα ασύλληπτα μέχρι πριν ενα ή και δυο χρόνια!!!

Δεν μπορώ λοιπόν να προβλέψω το πόσο δυναμικά μπορεί να παρέμβει στο χιουμορ ο υπολογιστης. Αφού όμως μπορεί να στέλνει λόγια αγάπης μέσω πχ του μπλογκ αλλά και πυραύλους μίσους τύπου κρουζ και τομαχοκ, γιατί να μη μπορεί αύριο να μας διασκεδάσει χαριτολογώντας;

Την καλημέρα μου με αγάπη και στους δυο σας!!!

Παράγραφςο

9:54 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ paragrafos

Καλημέρα παράγραφε
Είπες:
πράγματα ασύλληπτα μέχρι πριν ένα ή και δυο χρόνια!!!

Όταν έχουμε δει τόσα ασύλληπτα πράγματα μέχρι τώρα να γίνονται πραγματικότητα, που μπορούμε όλα να τα περιμένουμε.
Η γενιά μας γνώρισε την αλματώδη εξέλιξη της τεχνολογίας και την επερχόμενη αλλαγή στον τρόπο ζωής.
Έχουμε δει τόσα να γίνονται, που τίποτα δεν μας εκπλήσσει.

Καλημέρα!

10:13 π.μ.  
Blogger anathrika said...

Δεν είναι η πρώτη φορά που επισκέπτομαι το blog σου.
Για να γράψω κάτι απ' ότι φαίνεται,
πρέπει να έχει προϋπάρξει η συγκίνηση. (Ήμουν έτοιμη να γράψω κάτι και για τους Κρητικούς -τι ωραία η φωτογραφία και το κείμενο!-
αλλά είπα...δεν σε ξέρει ο άνθρωπος τι θα σκεφτεί...τώρα που ξεθάρρεψα με δυο τρεις γραφές, αναθεώρησα και νάμαι.)

Βρίσκω πραγματικά σπουδαίο το τελευταίο απόσπασμα που παραθέτεις.
Τι γλυκύτατα, τι σοφά λόγια...

Υπολογιστές και χιούμορ... Όπως καταφέρνω (όχι πάντοτε) να αποφεύγω ανέκδοτα των ανθρώπων, θα μπορώ φαντάζομαι, να αποφεύγω και το χιούμορ ενός υπολογιστή. Δεν πιστεύω να μου το επιβάλλει με το ζόρι!!!

Τίποτα δεν με εκπλήσσει ιδιαίτερα.
Πια ίσως μόνο τα επιτεύγματα της ανθρώπινης ευαισθησίας.

Παρατήρηση: Θα άξιζε να έγραφες το ωραίο αυτό κειμενάκι με το οποίο τελειώνεις τόσο όμορφα το ενδιαφέρον θέμα σου, στο post του ΝΔ προχτές.(ρατσισμός, διαφορετικότητα.)Περικλείει τόσα πολλά! Αλλά θα μου πεις και ποιος θα το πρόσεχε; Το πολύ πολύ ο "Σαλάτας" -που λέει ο Μαύρος Γάτος- για να το αναποδογυρίσει...

Καληνύχτα φίλε μου.

11:49 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ anathrika

Σ' ευχαριστώ που επισκέθηκες το δικτυακό μου σπίτι, όχι για πρώτη φορά, από ό,τι μου λες.
Έψαξα να βρω το δικό σου, αλλά το alakati δεν με παρέπεμψε κάπου.
Θα ξαναπροσπαθήσω.
Σε επόμενο σχόλιό σου γράψε του τη διεύθυνση του δικού σου blog.

Το ωραίο με την υπόθεση των blogs είναι ότι αναπτύσσεται διάλογος μεταξύ αγνώστων που τελικά γνωρίζονται, άρα θα έπρεπε να είχες ξεθαρρέψει από την αρχή.
Μήπως γνωρίζει εμένα ο Νίκος Δήμου;
Στην αρχή νόμιζα ότι εκεί βρίσκεται μια παρέα...μεγάλων διανονουμένων, οπότε έλεγα "τι θέλω εγώ;", αλλά τελικά όλοι γράψαμε κάτι.

Ευχαριστώ για το χρόνο που μου αφιέρωσες για ανάγνωση και γραφή.
Θα ξαναπροσπαθήσω να έρθω στο σπίτι σου.
Φιντείας

9:02 π.μ.  
Blogger anathrika said...

Καλέ μου Φ.F, δεν έχω σπίτι ηλεκτρονικό... Είμαι ...άστεγη. Με φιλοξενούν κατά διαστήματα άγνωστοι φίλοι καλή ώρα όπως εσύ.

Το alakati υπάρχει γιατί ως αρχάρια δεν ήξερα κάποιον άλλο τρόπο να μπω στο blog του ΝΔ.
(Από κει γνώρισα τα δικά σας blogs.)
Υπάρχει βέβαια η πιθανότητα κάποια στιγμή να το χρησιμοποιήσω. Να ανταποδώσω αν μη τι άλλο και τη φιλοξενία.

Καλή μέρα σου εύχομαι!

10:36 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ anathrika
Περιμένω την πρόσκλησή σου στο σπίτι σου.
Μέχρι τότε...η φιλοξενία δωρεάν και με χαρά.

10:51 π.μ.  
Blogger apousia said...

Kαλέ μου φίλε,σ'ευχαριστώ για τον χαιρετισμό σου στο blog που ''συχνάζουμε''.
Στον ανταποδίδω με αγάπη.
Δεν ήθελα να γράψω εκεί,έχω έκτακτες συστολέςαπό την ταραχή μου..

3:09 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ apousia

Μην εμπλέκεσαι. Μην παίζεις το παιχνίδι του οποιουδήποτε που πάει να σου προκαλέσει, μέσω δικτυοκαυγά, έκτακτες συστολές.

Ηρεμία

Γειά

3:13 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ apousia
Θα μου ήταν καλό να άκουγα τη γνώμη σου επί του σχολίου μου στο blog που "συχνάζουμε".

Γεια και πάλι

3:17 π.μ.  
Anonymous efrosini said...

Μερικές φορές ο δημιουργος πρέπει να φοβάται το δημιουργημά του γιατί μπορεί να δημιουργήσει κάποιο τέρας μεγαλύτερο απ ότι αυτός είναι! Ομως σίγουρα η ιστορία προχωράει και τίποτα δεν μπορεί να την γυρίσει πίσω. Το μυστικό πιστεύω ότι είναι στο "μέτρο" όμως κανείς αναρωτιέται το μέτρο ποιουνού, ποιός καθορίζει το "μέτρο"? Να καταφέρει ο υπολογιστής να παράγει συναίσθημα? χιούμορ? να κάνει μήπως και σχέσεις? δεν ξέρω μου φαίνεται τερατούργημα αλλά σίγουρα όχι φόβο. Πολύ ωραίο το κείμενο! Αλήθεια ένα τέτοιο πνεύμα μου φαίνεται σκληρό να το κλείσω σ' ένα εργαστήριο ανοσοϊστοχημείας!

11:47 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ efrosini

Το ίδιο το πνεύμα θέλει να κλειστεί.
Αν είναι να μπαίνουν τέτοιες ιδέες, που τελικά θα λειτουργήσουν σε βάρος δικό μου, καλύτερα να μην γίνει άλλη επίσκεψη από την efrosini!
Τρόμαξα.

Καλημέρα

11:54 π.μ.  
Blogger anathrika said...

Με συγχωρείς Φιντεία που παίρνω το λόγο εγώ. Να με συγχωρεί και η απουσία.

Ήθελα να σου πω ότι είχα γράψει ένα σχόλιο στο blog του ΝΔ σήμερα το πρωί (το οποίο έσβησα λίγο μετά)
όπου αναφερόμουν σε σένα και στο σχόλιο σου. Σαφές, ήρεμο(ώριμο) και γλυκιά η παρουσία της foto σου
μέσα στην πίκρα των χτεσινοβραδινών στιγμών.

Επειδή όμως αναφερόταν και πάλι στον σαλτ. θεώρησα πως καλό θα ήταν να σταματήσω να ασχολούμαι και να το αφαιρέσω. (Παρ' όλο που είναι κομμάτι δύσκολο: διαλύει τα πάντα στο πέρασμά του.)
Θέλω να πω στην apousia πως δεν ξέρω αν πρόλαβε το εν λόγω σχόλιό μου:
" Όσο για τα λόγια που είπες στην
abousia να στοιχειώνουν τις νύχτες σου!"
Περίπου αυτά.

Πόσα ατοπήματα σε μια νύχτα!
Λυπάμαι. Εύχομαι να μην ενόχλησαν τα σχόλιά μου κι εσάς.

Μα να. Κάποιες φορές αλλιώς θέλεις να τα πεις κι αλλιώς βγαίνουν.

Η γλώσσα κόκκαλα δεν έχει και κόκκαλα τσακίζει. Κι εμένα πονούν τόσο πολύ τα δικά μου κόκκαλα σήμερα!

Λυπάμαι.
Αγκαλιάζω τα παιδάκια μου κι άθελά μου βουρκώνω για τις βλακείες που κάνω ερήμην τους.
Ο σύντροφος υποψιάζεται και με μαλώνει.

Παιδιά λέω να τα παρατήσω.

Με την αγάπη μου.

11:58 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ anathrika

Πριν τα παρατήσεις σκέψου:
Δεν είναι κρίμα οι διακριτικοί άνθρωποι να φεύγουν από μια συλλογική δραστηριότητα και να μένουν οι αυθάδεις;
Κρίμα που δεν διάβασα το σχόλιό σου. Γιατί το έσβησες; Μήπως το έχεις σώσει κάπου στον δίσκο σου και μπορείς να το ξαναστείλεις;
Δεν βλέπω κανένα ατόπημα από μέρους σου.
Ο μόνος σοβαρός κι αποδεκτός λόγος για να τα παρατήσεις, όπως λες, είναι ο σύντροφος και τα παιδάκια σου.

Καλημέρα κι ευχαριστώ.

12:06 μ.μ.  
Blogger apousia said...

@anathrika
Καλά έκανες και το έσβησες,μόνο να χάσει έχει ο καθένας από ''διάλογο'' με τον συγκεκριμένο..
Σ'ευχαριστώ ακόμα μια φορά για όλα!
Και μην τα ''παρατήσεις'',σε αγαπάμε και σε θέλουμε κοντά μας,ομορφαίνεις τα ''σπίτια'' μας,θεωρώ βέβαιο πως σ'αυτό εκφράζω και την Παράγραφο και τον Φιντεία...
Όταν και αν αποφασίσει ο καθένας μας να ''βγει'',δεν θα το κάνει ωθούμενος από τεχνηέντως σαλταρισμένους...

12:10 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ apousia

Συμφωνώ!

12:12 μ.μ.  
Blogger apousia said...

Φιντεία θα σου γράψω την δική μου άποψη,ελπίζοντας πως θα είμαι λίγο καλύτερα περνώντας η ώρα.
Με την πρώτη και γρήγορη ματιά,επειδή το είδα πολύ αργά,στην συντριπτική πλειοψηφία των σημείων του σχολίου σου,μόνο ταύτιση μπορώ να δω.
Θα επανέλθω.
Άλλη μια φορά ευχαριστώ!

12:14 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ anathrika

Όταν έλεγα κρίμα που το έσβησες, αναφερόμουν στο σχόλιό σου για μένα.
Για τον διάλογο με τους τεχνηέντως σαλταρισμένους, όπως είπε η Απουσία, συμφώνησα εκ των προτέρων μαζί της.

12:18 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ apousia
Ευχαριστώ εκ των προτέρων.

12:19 μ.μ.  
Anonymous efrosini said...

Αγαπητέ φίλε, σέβομαι και χαίρομαι την ελευθερία του πνεύματός σου και σε καμία περίπτωση δεν έχει ελαττωθεί η χαρά μου να σ' έχω συνεργάτη. Θα παλέψουμε λοιπόν για το τελικό αποτέλεσμα στο εργαστήριο ανοσοϊστοχημείας ή όπου αλλού μας φέρει ο δρόμος. Επίσης χαίρομαι που οι επισκέπτες του Blog είναι με ευαίσθητη και ελεύθερη καρδιά. Τέτοιοι χρειάζοναι για να χτιστεί η ελευθερία. Ομως ο κάθε αγωνιστής πρέπει να ξέρει ότι κάθε μέρα συναντάει το σταυρό μπροστά του, σαν να ναι η μοίρα του να σταυρώνεται κάθε μέρα!

11:50 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ efrosini

φιου...
τώρα ηρέμησα.
Μιλάμε χαμογελώντας, πάντα, έτσι;

Γεια και χαρά.

12:57 μ.μ.  

Δημοσίευση σχολίου

<< Home