Φιντείας

Κομίζω γλαύκα εις Αθήνας... Carry coals to Newcastle...

Η Φωτό Μου
Όνομα:
Τοποθεσία: Thessaloniki, Greece

Δευτέρα, Ιουλίου 10, 2006

Στη μέση




Στα τελευταία posts, μου φαίνεται ότι κάνουμε ένα πισωγύρισμα και μια επακόλουθη σύγκριση μεταξύ εποχών.
Ο προβληματισμός είναι μάλλον κάτι το συνηθισμένο μεταξύ των ανθρώπων, ενώ η παγίδα του "κάθε πέρσι και καλύτερα" παραμονεύει.
Αυτό που μπορώ να καταθέσω ως προσωπική μαρτυρία θα γίνει κατανοητό από τους ανθρώπους η ηλικία των οποίων είναι κοντά στη δική μου και μεγάλωσαν σε επαρχία. Το τελευταίο είναι αρκετά σημαντικό, διότι σε συζητήσεις που έκανα με συνομηλίκους μου που μεγάλωσαν σε μεγάλη πόλη φάνηκε ότι δεν είχαμε κοινές αναμνήσεις.
Όσοι είμαστε, όπως λένε "από χωριό" και στη συνέχεια..."εξελιχθήκαμε" αποτελούμε, νομίζω, μια γέφυρα μεταξύ δύο κόσμων. Η μητέρα μου δεν απέχει πολύ από τη δική της, το παιδί μου δεν θα απέχει πολύ από το δικό του, αλλά εγώ γεφυρώνω δύο κόσμους που απέχουν ποιοτικά κι όχι μόνο ποσοτικά μεταξύ τους.
Δεν ξέρω αν ένας άνθρωπος της μεγάλης πόλης θα έλεγε "μα από πού έρχεσαι;", αλλά θυμάμαι καλά στη νηπιακή μου ηλικία, τη μητέρα μου να φέρνει το νερό με τη στάμνα, από τη βρύση που ήταν έξω από το σπίτι. Τα υπόλοιπα γινόταν με τον νιπτήρα και τις κανάτες. Η τουαλέτα ήταν κι αυτή έξω από το σπίτι και τον χειμώνα η κάλυψη φυσικών αναγκών ήταν μια εμπειρία, αν και κανείς δεν έδειχνε να ενοχλείται.
Το μπάνιο γινόταν σε σκάφη με βραστό νερό που αναμιγνυόταν με μια ποσότητα κρύου από τη βρύση.
Το μοναδικό τεχνολογικό προϊόν, εκτός από το ηλεκτρικό ρεύμα ήταν ένα ραδιόφωνο, παλιό αλλά ικανότατο.
Εκείνη η Ντόιτσε Βέλε! "Να πιάσουμε Ντόιτσε Βέλε", έλεγε ο πατέρας μου. Αργότερα έμαθα ότι επί χούντας ήταν κάτι το σύνηθες. Τα βράδια περνούσαν με παραμύθια, αινίγματα και κάποιες φορές με ραδιοφωνικές εκπομπές. Ραδιοφωνικά σήριαλς.
Η επιστροφή στο σπίτι τις καλοκαιρινές νύχτες περνούσε από τον μητρικό έλεγχο. Πόδια λερωμένα, γόνατα ματωμένα, μαλλιά γεμάτα χώμα. Τα τέσσερα "παράσημα" που είχαμε όλοι κάθε καλοκαίρι ήταν οι πληγές στους αγκώνες και στα γόνατα. "Χτύπησες; Έλα, μεγάλωσες", μας έλεγαν οι μεγαλύτεροι.
Θυμάμαι την ανοικοδόμηση και τις στέγες με κεραμίδια μία-μία να χάνονται και να σηκώνονται οι πενταόροφες πολυκατοικίες. Η εξερεύνηση μιας νεόχτιστης πολυκατοικίας ήταν ένα άκρως ενδιαφέρον παιχνίδι που ικανοποιούσε την παιδική περιέργεια. Όταν επισκέπτομαι τη γειτονιά που μεγάλωσα σκέφτομαι ότι έχω μπει απρόσκλητος στα σπίτια όλων των γειτόνων πριν αυτοί κατοικήσουν τα διαμερίσματά τους. Δεν υπάρχει ούτε ένα σπίτι σ' εκείνη τη γειτονιά που να είναι μεγαλύτερο από μένα στην ηλικία.
Τις τεχνολογικές επαναστάσεις του πατρικού μου σπιτιού τις θυμάμαι μία προς μία.
Βάλαμε τηλεόραση. Θαύμα!
Βάλαμε πλυντήριο! Λύτρωση!
Βάλαμε ηλεκτρική κουζίνα! Ηλεκτρικό σίδερο (όχι πια κάρβουνα)! Έγχρωμη τηλεόραση (το θαύμα των θαυμάτων!)
Η μητέρα μου έπλενε στο χέρι, όπως και η δική της, όπως και η γιαγιά της.
Έκαιγε αποκλειστικά καυσόξυλα για να ζεσταθεί, όπως και όλοι οι πρόγονοί της.
Δεν είχε τηλεόραση όπως και κανείς προπάτορας σε όλα τα περασμένα χρόνια.
Τα παιδιά μας θα μεγαλώσουν στον κόσμο της τεχνολογικής ανάπτυξης, η οποία είναι προσιτή σε όλους.
Αυτή η μετάβαση από έναν κόσμο που τεχνολογικά δεν διέφερε πολύ μεταξύ των προγόνων σε έναν άλλον που η τεχνολογία αναπτύσσεται και αποτελεί μέρος της καθημερινότητας, έγινε στη γενιά μου (για την επαρχία τουλάχιστον).
Έζησα το μπάνιο στη σκάφη (κάθε Σάββατο!) και τον νιπτήρα της κουζίνας και σήμερα, εκτός της αναγκαίας επαγγελματικής γνώσης, προγραμματίζω σε javascript, γνωρίζω HTML, CSS, λέξεις που για τους ανθρώπους της προηγούμενης γενιάς είναι τελείως άγνωστες.
Πολλές φορές συζητήσαμε με φίλους που είχαν παρόμοια πορεία το ζήτημα και φαίνεται ότι στον καθένα ξεχωριστά κάτι έχει δημιουργήσει.

"Είμαστε η γενιά της διασταύρωσης", έλεγε ο φίλος μου ο Σ. κάποτε.

"Πρέπει να παραδεχτούμε ότι έχουμε έναν συντηρητισμό μέσα μας"
, έλεγε κάποιος άλλος,

"Είμαστε σαν λάστιχο, μας έλκει το μέλλον και το παρελθόν σχεδόν ισότιμα και διαφέρουν πολύ μεταξύ τους"
, συμπλήρωσε ο Α. μια φορά.

Η Α. σε μια προς εμένα κριτική μου είπε κάποτε σχεδόν αφοριστικά: "Στο μυαλό σου έβαλες πολλά, αλλά το μεδούλι σου, το αίμα σου είναι μια γενιά πίσω. Προοδευτικός νους και συντηρητική καρδιά."
Μια γενιά πίσω. Αυτά που πρωτοαντίκρισα.

Δεν εκπλήσσομαι που εγώ, το λάστιχο των εποχών, νιώθω μια βαθιά έλξη για οτιδήποτε το παραδοσιακό και ταυτοχρόνως υπήρξα λάτρης της τεχνολογίας και φανατικός...κομπιουτεράς, όπως λέμε. Δεν είμαι μόνος σ' αυτή την διελκυστίνδα.

"Πρέπει να διαλέξουμε" λέει κάποιος, "μόνο μπροστά."

"Ναι, αλλά αυτά τα παλιά τα ζήσαμε, δεν τα ακούσαμε από κάπου. Μας λείπουν"

"Όποιου του λείπει το παρελθόν δεν προοδεύει. Προχωράει αυτός που του λείπει μόνο το μέλλον."

"Εμάς μας λείπουν και τα δύο."

14 Comments:

Blogger Zafiris said...

Εγώ ρε περπατούσα 200 χιλιόμετρα κάθε πρωί μέσα στο χιόνι για να πάω σχολείο… Ωραίο κείμενο, Γιάννη.

7:23 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ Zafiris

Αναφέρομαι περισσότερο στην έλλειψη τεχνολογίας, παρά στις φυσικές συνθήκες ή τις αποστάσεις.

Να είσαι καλά Zaf.

8:41 π.μ.  
Blogger An-Lu said...

Αγαπητέ Φιντεία,
περιγράφεις ολοζώντανα τις συνθήκες της παιδικής και εφηβικής ηλικίας της μητέρας μου...όταν γεννήθηκα εγώ, είχαν ήδη δώσει το άλογο και είχε μπει στην αυλή το "κατσαριδάκι". Το αμαξάκι το κρατήσαμε για αναμνηστικό. Πολύ αργότερα κατάλαβα γιατί υπήρχε και αυλή και κήπος στο πατρικό της...
Νομίζω ότι είναι καλύτερο να θυμόμαστε το παρελθόν κι ας μας λείπει, παρά να το καταωνιάζουμε και να το θεωρούμε "άχρηστο"... όλα χρειάζονται... και τίποτα δεν χάνεται.

12:08 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ An-Lu

"όλα χρειάζονται... και τίποτα δεν χάνεται."
---------------------------------

Κρατώ την τελευταία σου φράση An-Lu.

Παίρνοντας φόρα από το παρελθόν, τραβάμε για το μέλλον.

1:42 μ.μ.  
Anonymous efrosini said...

Η αλήθεια είναι ότι εγώ δεν τα έζησα όλα αυτά που περιγράφει ο φίλος μας ο Φειδίας αλλά η νοσταλγία και η αγάπη που βγαίνει απο την αφηγηση είναι τόσο έντονη που μου λείπουν! Τα δικά μου παιδικά χρόνια δεν είχαν "χρώματα" γι αυτό αποφάσισα εδώ και καιρό να τα διαγράψω. Ακούγεται τρομερό αλλά γίνεται! Καλό το παρελθόν όταν σε "ζεσταίνει" αλλά να μην σε φυλακίζει σε κάτι που πέρασε ούτε να προσπαθείς να προσαρμόζεις το μέλλον στις αναμνήσεις. Κάθε είδους "γλυκιά" ανάμνηση έχει τους κινδύνους της αν έχεις αποφασίσει να είσαι "μπρόσκριος"!

10:57 μ.μ.  
Blogger apousia said...

Μιλήσαμε και σε προηγούμενο post,για την εξιδανίκευση του παρελθόντος.Την χαρακτηρίσαμε λάθος,και είναι.
Το ίδιο και η όποια στείρα παρελθοντολαγνεία..
Τίποτα τέτοιο φυσικά δεν εξάγεται από το πολύ όμορφο σημερινό κείμενο,φίλε Φιντεία!
Απλά η καταγταφή μιας εποχής που πέρασε,που δεν θα ξαναέρθει..
Που για όποιον τη βίωνε ήταν ''η φυσική τάξη των πραγμάτων''.

Τίποτα δε νομίζω πως διαχωρίζεται,πως είναι ολότελα ξεκομένο από το άλλο,το πριν ή το μετά.
Μια σκυτάλη είναι που αλλάζει.
Και πάει ίσως σε πιο γρήγορα πόδια..

Τώρα εγώ πάντα διαφωνούσα με μανιχαϊστικούς αφορισμούς,αναφορικά στο χτες και το αύριο.

Αυτός που βιώνει το παρόν και κοιτάζει το μέλλον,κουβαλάει-κι ας θέλει να το αγνοεί κάποτε-το παρελθόν.

Τίποτα δεν υπάρχει και δεν θα υπάρξει,αν δεν υπήρξε..

11:41 μ.μ.  
Blogger Άσχετος said...

Γεια σου Φιντεία!!!

Τι μου θύμισες τώρα!!!
Ναι, κι εγώ έχω εξερευνήσει τα διαμερίσματα των γειτόνων παίζοντας κρυφτό μέχρι αργά το βράδι τα καλοκαίρια.
Είπες για ραδιόφωνο. Την θυμάσαι τη θεία-Λένα; Πολλοί από εμάς την μπερδεύαμε και με καμιά θεία μας που την έλεγαν και αυτήν θεία-Λένα.
Αμ, οι επιδρομές στα οπωροφόρα δέντρα - κερασιές, κορομηλιές, βερυκοκιές κ.λ.π - κατά την διάρκεια της άνοιξης και την αρχή του καλοκαιριού.
Και μην μου πεις πως δεν έχεις παίξει πόλεμο με τα λεγόμενα -φυσοκάλαμα τα λέγαμε εμείς, δηλαδή κάτι πλαστικοί σωλήνες που χρησιμοποιούσαν παλιά οι ηλεκτρολόγοι- και τα βελάκια-χωνάκια από χαρτί. Επιστήμη ολόκληρη για το παιδικό μας μυαλό να κάνουμε το υπερόπλο, το οποίο θα ήταν ταχυβόλο, ευθύβολο, όμορφο και πρακτικό.

Εποχές που νοσταλγώ πολύ. Ίσως γιατί ήμουν παιδί τότε, ίσως, δεν ξέρω δεν το έχω ψάξει πολύ, γιατί υπήρχε περισσότερη ανθρώπινη επαφή. Ίσως...

10:50 π.μ.  
Blogger Tolisbak said...

Εκείνα τα ωραία χρόνια υπήρχαν και περισσότερες μη θεραπεύσιμες αρρώστειες (για να μην ξεχνιόμαστε).

Το ό,τι είστε "στη μέση" ενδεχομένως να σημαίνει πως έχετε και μεγαλύτερες ευθύνες προς τους νεότερους καθώς γνωρίζετε από πρώτο χέρι τα καλά και τα κακά κάθε εποχης, οπότε θα μπορούσατε να διδάξετε...κάτι.

12:38 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ efrosini

Κάθε είδους "γλυκιά" ανάμνηση έχει τους κινδύνους της αν έχεις αποφασίσει να είσαι "μπρόσκριος"!
---------------------------------

Σε γενικές γραμμές ναι.
Εκτός κι αν είναι κάτι που κινητοποιεί.

4:10 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ Tolisbak

Αυτό είναι. Το ζήτημα της ευθύνης που προκύπτει από την γνώση.
Το λαμβάνω σοβαρά υπ' όψιν μου Tolisbak.

4:13 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ άσχετος

Η θεία Λένα, ο Κωστής και το Μαράκι με το καθημερινό παραμύθι.
Αν τα θυμάμαι!
Τα φυσοκάλαμα ήταν πραγματικά επιστήμη και "πολεμική τέχνη".
Οι κορομηλιές μου θυμίζουν εκείνο το ερεθισμένο δέρμα που είχαμε από τις κάμπιες.


Άσχετε, θα πρέπει να σου πω ότι εδώ και καιρό δεν μπορώ να εμφανίσω το blog σου.
Τι συμβαίνει;
Άλλαξες διεύθυνση.
Στείλε μου mail ή πες μου με οποιονδήποτε άλλο τρόπο.

Σε χαιρετώ.

4:19 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ apousia

Η ιδέα της σκυτάλης που γράφεις είναι μια παρήγορη οδός που συμφιλιώνει κάποια πράγματα.

Γειά σου Απουσία.

4:22 μ.μ.  
Blogger paragrafos said...

Ο σύγκερασμός των δυο είναι το καλύτερο: ο αξονικός τομογράφος δεν μπορεί να αντικατασταθεί από κανέναν γιατρό άλλων εποχών. Και οι παλιοι "οικογενειακοί" γιατροί, όμως, ήταν άλλης πάστας άνθρωποι και συχνά ανιδιοτελείς. Μπορείς όμως σήμερα να ζητήσεις από κάποιον γιατρό που έχει κάνει τεράστιες επενδύσεις για να φέρει έναν μαγνητικό τομογραφο, να γίνει.. ανιδιοτελής...

Υπάρχει όμως η μέση οδός: ο συγκερασμός.

Την αγάπη μου, εκλεκτέ μας Φιντεία

Παράγραφος

9:50 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ paragrafos

Μου αρέσουν τα παραδείγματά σου Παράγραφε.

Προσγειώνεις χωρίς να ισοπεδώνεις.

Συγκερασμός, σωστά.

Σε χαιρετώ εγκαρδίως.

10:45 π.μ.  

Δημοσίευση σχολίου

<< Home