Φιντείας

Κομίζω γλαύκα εις Αθήνας... Carry coals to Newcastle...

Η Φωτό Μου
Όνομα:
Τοποθεσία: Thessaloniki, Greece

Παρασκευή, Ιουλίου 27, 2007

Καζαντζάκης

Σχεδόν όλοι, λίγο ή πολύ, τον έχουμε διαβάσει.
Το να ανεβάσεις ένα post για τον Καζαντζάκη είναι μάλλον πρόκληση και κατά τη γνώμη μου δεν γίνεται να τον χωρέσεις. Αυτός που ήθελε να ξεπεράσει τον Όμηρο δεν μπορεί να περιγραφεί σε μια απλή ανακοίνωση.
Μ' έχει απασχολήσει για χρόνια. Έλεγα ότι δεν γίνεται κάποιος να τον καταλάβει διαβάζοντας ένα ή δύο βιβλία του. Μετά το δέκατο έργο κάτι αρχίζει να σκιαγραφείται και κυρίως μετά την ανάγνωση της Οδύσσειας του Καζαντζάκη, το μεγαλύτερο ποίημα της λευκής φυλής.
Προσφάτως, παρακολουθήσαμε στη Θεσσαλονίκη τον Καπετάν Μιχάλη σε θεατρική παράσταση. Πολύ καλή παράσταση, με δεδομένη τη δυσκολία απόδωσης ενός τέτοιου έργου στο σανίδι.
Με τον φίλο μου Κ., που βρεθήκαμε στο θέατρο Κήπου, ακολούθησαν μακρές συζητήσεις γύρω από το έργο και την αγωνία του δημιουργού.
Σίγουρα δεν ήταν άθεος, όπως έχει χαρακτηρισθεί από επιπολαιότητα ή φανατισμό.

Στο σημερινό post, ένα έχω να επισημάνω για το συνολικό του έργο. Κάτι που πολλές φορές διαβάζοντας τα κείμενα, αλλά και τη ζωή του, διαπίστωσα.
Η απέχθειά του για τη μετριότητα.
Όλοι οι ήρωές του είναι ακραίες προσωπικότητες που αγγίζουν το όριο του αδύνατου. Άλλωστε, αυτή είναι και μια βασική του θέση στην Ασκητική. Το να σπάει κάποιος τα ανθρώπινα όρια.
Στις συναναστροφές του περιγράφεται μάλλον ως "δύσκολος άνθρωπος" και μόνο, μα μόνο οι μεγάλοι τον ενέπνεαν.
Είναι το μόνο σημείο που μου προκαλεί ένα "γιατί;"
Οι μέτριοι χρησίμευαν γι' αυτόν ως το επίπεδο πάνω στο οποίο φτιάχνεται το ανάγλυφο των μεγάλων.
Αυτή η απαξίωσή του είναι η μόνη μου ένσταση-ερώτηση. Θέλω να πιστεύω ότι ακόμη κι αν δεν είναι κάποιος ήλιος, κάτι το έναστρο υπάρχει μέσα του.

Όταν βρέθηκα στον τάφο του, εγώ που αποτελώ μετριότητα (ελπίζω) ένα πράγμα ψιθύρισα σ' αυτόν ως άλλη προσευχή "Προσπάθησα να σε καταλάβω. Πραγματικά προσπάθησα".

8 Comments:

Blogger glenn said...

Το να επιμένει κανείς σε ακραίες προσωπικότητες και παραδείγματα είναι προσωπική επιλογή. Αλλά δείχνει και κάποιου είδους κόλλημα. Ας κάνω λίγο elaborate σ' αυτό το σημείο.

Μέρος κάθε συγραφέα, ανεξάρτητα από τον βαθύτερο λόγο για τον οποίο γράφει, είναι να θίξει ορισμένα points. Σ' αυτό ο Καζαντζάκης και πέτυχε και απέτυχε. Το να επιλέγει κάποιος μόνο ακραία παραδείγματα είναι σαν να φωτίζει μόνο τις 4 γωνίες ενός πίνακα και να ελπίζει να καταλάβεις τι συμβαίνει στο ανάμεσο.

Από την άλλη, ίσως να πίστευε πως μέσα στον καθένα μας αναδύονται τα ίδια διλήμματα και τα ίδια traits όπως ακριβώς και στις ακραίες προσωπικότητες. Δηλαδή ίσως να θεωρούσε πως όλες οι πινελιές του πίνακα να έχουν χρώματα μονάχα παρμένα από τις τέσσερις γωνιές. Who knows?

3:21 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ glenn

Μου άρεσε το παράδειγμα με τον πίνακα.
Το ότι μέσα στον καθένα μας αναδύονται τα ίδια διλήμματα είναι κάτι που το έχω σκεφτεί κι εγώ.

Ίσως μας αρέσει να διαβάζουμε για ακραίες προσωπικότητες, διότι ενδεχομένως να πέρνουμε μια μικρή ικανοποίηση για το ότι, έστω και στο χαρτί, μπορούν να συμβούν αυτά που σκεφτόμαστε και η έλλειψη τόλμης μας εμποδίζει να πράξουμε.

12:01 μ.μ.  
Blogger synas said...

Ε, δεν είναι και πιο ενδιαφέρον να διαβάζεις για ακραίες προσωπικότητες, παρά για συνηθισμένους ανθρώπους, που τους ζεις κάθε μέρα; Στην τέχνη γενικώς τονίζονται τα πράγματα, αλλιώς είναι λίγο... δημοσιογραφία... ή φωτογραφία...

12:27 π.μ.  
Blogger Finteias said...

@ synas

Στην τέχνη σίγουρα.
Μάλλον ο άνθρωπος για τον οποίο μιλάμε να μην άντεχε τη ζωή χωρίς την τέχνη.

Γειά σου synas.

1:17 μ.μ.  
Anonymous Αθανασία said...

Γειάσας Finteias!!πολύ ωραίο το κείμενό σας για τον Καζαντζάκη..αυτό πιστέυω και γώ ο Καζαντζάκης δεν μπορεί να 'εξηγηθεί',να μπεί σε αναλύσεις και αναλύσεις σε 'καλούπια'ας το πώ έτσι...είχα διαβάσει πρίν από πολλά χρόνια το βιβλίο του 'Ο Χρηστός ξανασταυρώνεται'το οποίο κι έχω στη βιβλιοθήκη μου...από τα καλύτερα βιβλία που έχει γράψει για μένα...μπορούσε να είναι τόσο αληθινός αλλά και τόσο παραμυθένιος επίσης...ήταν καταπληκτικός...αλλά και επικριτικός όσον αφορά την κοινωνία και τη δομή της γενικότερα...και οι χαρακτήρες του τόσο τέλεια πλασμένοι και τόσο αληθινοί...πραγματικά εξαιρετικός και σπάνιος....Με αγάπη,Αθανασία.

2:27 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ Αθανασία

Αθανασία σ' ευχαριστώ για την επίσκεψη και το σχόλιο.

Το βιβλίο που αναφέρεις έχει πραγματικά μια διαχρονική θέση.

Νομίζω ότι ο Καζαντζάκης είχε το χάρισμα να βλέπει την πραγματικότητα με τρόπο μυθικό.

Σε χαιρετώ.

10:59 π.μ.  
Blogger όλα θα πάνε καλά... said...

Η πρώτη επαφή με το έργο του με προβλημάτισε αλλά δε με συγκίνησε.Μάλλον πρέπει να κάνω μια δεύτερη ανάγνωση,τώρα που μεγάλωσα.

6:46 μ.μ.  
Blogger Finteias said...

@ όλα θα πάνε καλά...

...και γιατί όχι.

8:24 μ.μ.  

Δημοσίευση σχολίου

<< Home